Leren van cijfers en rekenen | Alle mijlpalen van baby tot tiener + oefentips & spelletjes

door Joost Nusselder | Geupdate op:  mei 29, 2021

Elke maand een speelthema in je mailbox?

Leuke speeltips, doeboekjes en meer met als eerste mail onze gratis mini-gids "educatief speelgoed"

We zullen je email adres alleen gebruiken voor deze nieuwsbrief en respecteren jouw privacy

Ik schrijf deze artikelen met veel plezier voor mijn lezers, jullie. Ik accepteer geen betaling voor het schrijven van reviews, mijn mening over producten is die van mijzelf, maar als je mijn aanbevelingen nuttig vindt en je uiteindelijk iets koopt via een van de links kan ik daar mogelijk een commissie over ontvangen. Meer informatie

Altijd wat te doen voor de vakantie of regenachtige dag?

Speelkeuze heeft nu de ultieme doeboek collectie, met meer dan 60 pagina's aan leuke kleurplaten en educatieve puzzels.

Onze kleintjes moeten heel veel leren, waaronder natuurlijk ook het leren van cijfers en rekenen valt.

Als je baby ongeveer 1 jaar oud is, kan je pas beginnen hem een paar getallen te leren. Je kleine kan na zijn eerste jaar een telwoord akoestisch herkennen, maar snapt niet dat het een bepaalde hoeveelheid aangeeft.

Pas als je kindje een jaar of twee is, begrijpt hij de betekenis van de eerste getallen en hoeveelheden wat beter. Vervolgens zal hij steeds meer interesse krijgen in cijfers.

Kinderen leren het principe van tellen door de getallen te herhalen. In het begin vergeten ze zo nu en dan een getal of ze verzinnen er zelfs spontaan een ‘fantasie’ getal bij.

Kijk niet gek op als je kind ‘drie-tien’ of ‘vier-tien’ zegt in plaats van ‘dertien’ of ‘veertien’!

In dit artikel zal ik je meenemen in de leerontwikkeling van cijfers en rekenen bij kinderen, van baby tot tiener.

Ook geef ik je per fase leuke speel- en oefentips, om je kind zo goed mogelijk bij te staan bij het zich eigen maken van deze belangrijke vaardigheden!

Cijfers en rekenen leren – per leeftijd

Van kleine baby tot “grote” tiener, laten we kijken hoe een kind de vaardigheden om cijfers te herkennen en te gebruiken, en te kunnen rekenen ontwikkelen.

Kind van 1 jaar – herkenning stimuleren

Je kleine kan na zijn eerste jaar akoestisch een telwoord herkennen, maar snapt niet dat het een hoeveelheid aangeeft. Toch is het goed hier de herkenning al te stimuleren.

Zing samen tel-liedjes en -rijmpjes en laat spelenderwijs aan je kindje zien hoe je kan tellen op je vingers.

Met vrolijke (tel) liedjes kan je je 1- jarige al zingend kennis laten maken met tellen en getallen. Denk bijvoorbeeld aan de Zevensprong of Hoedje van papier.

Op deze leeftijd hoef je echter nog niet te verwachten dat je kindje de getallen onthoudt en kan reproduceren.

Ook zijn er echt leuke boekjes die serieus helpen met het leren van cijfers en rekenen.

Wat ik enorm leuk vind is een doe-, voel- en luisterboek, wat dacht je van de klassieker Rupsje Nooitgenoeg maar dan in een voelboek?

Dit boek draait al zeker een halve eeuw mee en blijft geweldig! In dit prachtige voelboek worden thema’s als cijfers, dieren, woorden, vormen en kleuren geïntroduceerd op zo’n manier dat ze jouw kleintje enorm aanspreken.

x
Toy reviews & comparisons

Je kind van 1 jaar leert de cijfers en later ook tellen met dit boek.

Ook Nijntje’s eerste telboek is een aanrader. Op elke bladzijde staat het getal als cijfer, als Engels en als Nederlands woord.

Ik begrijp dat je eenjarige nog geen Engels kan tellen, zelfs nog geen Nederlands, maar er is in dit handzame kartonnen boekje voor ieder kind, op elk niveau iets te ontdekken en te leren.

Kind van 2 jaar – een getal is een hoeveelheid

Als kinderen twee jaar oud zijn dan beginnen ze een besef te krijgen dat getallen staan voor hoeveelheden.

Ze hebben al kennis gemaakt met getallen, bijvoorbeeld in boekjes en met het luisteren naar, en het zingen van (tel) liedjes, maar ook door verhaaltjes.

Rond deze leeftijd snappen sommige kinderen al, dat een getal voor een bepaalde hoeveelheid staat.

Met het zingen van tel liedjes, onthouden ze getallen op het ritme van de muziek, maar weten ze nog niet hoeveel een getal precies is. Een telraam aanschaffen kan een goede keuze zijn op deze leeftijd!

Zing veel tel liedjes met je kleine en tel op je vingers tot vijf en daarna tellen jullie samen op zijn eigen handje, of op het gezellige ‘rollercoaster’ telraampje.

Ander leuk speelgoed voor een kind van 2 jaar, dat helpt bij het leren herkennen van cijfers en het tellen is deze getallen-trein van DUPLO.

Leren-tellen-en-cijfers-herkennen-met-de-DUPLO-trein-1

(bekijk meer afbeeldingen)

Vind een uitgebreide review van deze kleurrijke DUPLO trein en nog 5 andere mooie opties hier!

Kind van 3 jaar – eerste cijfers opnoemen

Ik neem je vervolgens mee naar de driejarige, die net een beetje ‘echt’ begint met tellen.

Een peuter kan vaak de cijfers 1 tot en met 5 opzeggen, omdat ze dit in hun koppie hebben onthouden, maar hij kan ze nog niet helemaal begrijpen.

Het is nog best lastig voor hem om deze cijfers aan hoeveelheden te verbinden.

Jouw kind van 3 jaar kan wellicht een getal aan een kleine hoeveelheid koppelen, tot ongeveer 5, maar kan nog niet goed speeltjes één voor één tellen.

Oefen het tellen van speeltjes met hem en ook tel rijmpjes en liedjes, waarbij je meetelt op je vingers.

Leuk speelgoed dat kinderen van een jaar of drie goed kan helpen bij het tellen, is bijvoorbeeld dit telboek Mijn eerste 100 cijfers. Met mooie felle kleurtjes en plaatjes, de kaft is lekker zacht voor de kindervuistjes.

Ook deze prachtige houten kleuren puzzel met schattige magneet visjes zal je kleintje ontzettend aanspreken.

(bekijk meer afbeeldingen)

Bekijk ook mijn post met het beste speelgoed om kleuren te leren [+complete oefengids]

Kind van 4 jaar – leren tellen en simpele rekensommen

Ik ga nu maar al te graag verder met je te vertellen over je vierjarige, want ineens maakt je peuter een behoorlijke sprong. Hij gaat beter tellen en een beetje rekenen!

De kleuter leeftijd, er gebeurt van alles en je kleine leert snel en legt verbanden: jouw kind heeft al besef van de begrippen veel & weinig, meer & minder, groter & kleiner, erbij & eraf.

Maar kan je vierjarige nu al goed tellen?

Jouw kindje van vier kan nu tellen tot 10 en ook de cijfers 1 t/m 5 al herkennen, ook groepjes van 2 en 3 kan hij herkennen zonder te tellen.

Je kind kan voorwerpen tellen, maar natuurlijk telt hij af en toe een voorwerp teveel of te weinig en komt dan niet op het juiste getal uit: het rekenen is begonnen!

De volgende stap voor je kind van 4 jaar, is dat hij manieren verzint om het tellen gemakkelijker te maken.

Hij schuift bijvoorbeeld het speeltje dat hij zojuist geteld heeft aan de kant, zodat hij dit niet nog een tweede keer telt.

Je kind leert steeds meer cijfers herkennen en ook lezen. Ook voor jouw vierjarige zijn er heel leuke spelletjes om het tellen te stimuleren.

Het kleurboek dinosaurussen kleuren met nummertjes geeft je kleuter een leuke bezigheid, niet alleen leert hij de cijfers goed kennen, maar voor de fijne motoriek is dit ook een goede stimulans.

Met deze kleurige ijsjes leert jouw kleuter de nummers en tellen van 1 tot en met 10, gemaakt van veilige kunststof.

(bekijk meer afbeeldingen)

Kind van 5 jaar – steeds meer besef en rekenvaardigheden

Je vijfjarige kan zijn aandacht nog moeilijk op meer dan één factor tegelijk richten en hij negeert dan ook andere belangrijke factoren bij het oplossen van een probleem of vraagstuk.

Hij heeft inmiddels niet alleen een goed besef van de begrippen meer & minder, veel & weinig, erbij & eraf, groter & kleiner, dikste & dunste, voor, naast & op, maar kan ook al ordenen en schatten.

Je kind kan de cijfers 1 tot en met 10 herkennen, tellen tot 20 en soms ook weer terug, maar ook hoeveelheden tot en met 12 vergelijken.

In deze fase kan hij bijvoorbeeld groepjes herkennen/inschatten van 6 zonder te tellen.

Ook optellen en aftrekken onder de 12 geeft geen problemen meer en hij herkent begrippen als lengte, inhoud, omtrek en gewicht.

Je kind van 5 jaar kan wel denken dat een lang smal glas meer water bevat dan een laag, breed glas, omdat hij zich in dit geval concentreert op de hoogte van het glas en niet op de breedte.

Jouw vijfjarige heeft nog niet door dat – in dit geval – een laag glas dat er anders uitziet dan een lang glas, toch dezelfde kenmerken kan hebben.

Van vijf naar één terugtellen is nu eenvoudig voor je kleine. Hij kan voorwerpen aanwijzen en meetellen tot tien, en hij begrijpt dat elke voorwerp maar een keer geteld wordt.

Hij begrijpt dat als je gaat tellen, dat je bij één begint, en het voorwerp dat je als laatste telt het totaal aangeeft.

Hoe hoger het getal is, hoe groter de hoeveelheid, wordt ook logisch voor ze en ze snappen ze het telsysteem gewoon steeds beter.

Met deze leuke Math Cubes kan jouw vijfjarige leren getallen op te tellen en af te trekken!

Deze set met 11 activiteitenkaarten en 100 telblokjes kan je kleine al oefenen met bouwen, overtrekken en later met schrijven en rekenen.

(bekijk meer afbeeldingen)

Met de Scholastic learning Mats leert je vijfjarige nummerherkenning en tellen, en leert de nummers 1-10!

Plaats het juiste aantal vissen in de vissenkom. Daarna kan je het nummer opschrijven! Het spel komt inclusief 60 kleuren vissen en een activiteitengids.

Kijk hier voor meer Educatief & veilig speelgoed voor kleuters: kind 4 jaar of 5 jaar

Kind van 6 jaar – meer inzicht en school taakjes

Het aanwijzen van voorwerpen en meetellen is verder gegroeid van tien naar twintig en je kind kan geschreven numerieke cijfers tot en met negen lezen.

Het is mogelijk om simpele rekensommen tot tien uit het hoofd te doen, want die zijn door hem geautomatiseerd, toch kan het zijn dat hij soms hulp van een telraam nodig heeft, en dat geeft niets.

Je zesjarige kan getallen opschrijven en heeft begrip voor de symbolen plus (+) en min (-).

Je kind kan sommen onder de 10 oplossen en nog iets later waarschijnlijk ook optel- en aftreksommen onder de 20 uitrekenen.

Op school leert hij tellen tot 100, maar ook getallen verdubbelen en halveren. Hij kan tellen in stappen van 2, 5 of 10 en krijgt begrip voor de waarde van geld.

Jouw kind snapt goed dat een lang smal glas evenveel water kan bevatten als een laag breed glas, met andere woorden; het heeft zijn conservatie-vermogen ontwikkeld.

Voordat je kind zeven jaar oud is kan het vaker wel dan niet van één tot en met tweehonderd tellen.

Spelletjes als Monkeybalance, hoewel geadviseerd van 3 tot 6 jaar, vind ik zelf veel geschikter voor zesjarigen.

Hier zie je hoe het spelletje werkt:

Het geeft ze inzicht in cijfers, maar ook in maten en gewicht, een heel leuk en leerzaam spel! Goed ter voorbereiding van groep 4 als je het mij vraagt.

(bekijk meer afbeeldingen)

Kind van 7 jaar – tafels leren en tot 100 tellen

Je zevenjarige leert optellen en aftrekken tot 100, en ja hoor, wat kunnen wij ze allemaal nog goed herinneren: de tafels moeten opgezegd kunnen worden!

Hij heeft meestal begrip voor de tafels 1 tot en met 5 en 10.

Jouw kind kan simpele verhaalsommetjes oplossen (verhaaltjes als “4 kinderen mogen 8 speeltjes verdelen onder elkaar, hoeveel speeltjes krijgt ieder kind?”).

Hij kan simpele rekensommen tot 20 uit het hoofd rekenen, want die zijn geautomatiseerd.

Je kan hem vragen naar de helft van 100 of van 50, en hij kan tellen in stappen van 10; hij weet dat er 10 groepjes van 10 in het getal 100 zitten.

Verder begint je zevenjarige inzicht in maten en gewichten te krijgen en toont begrip voor kalenderdata.
De begrippen centimeter, meter en kilometer zijn hem duidelijk, maar ook kan hij soms al een lengte inschatten.

Leer beter vermenigvuldigen met deze Table Tray met gekleurde houten blokjes om de tafels 1 tot en met 12 perfect onder de knie te krijgen.

(bekijk meer afbeeldingen)

Kind van 8 jaar – breuken, deelsommen en klokkijken

Het wordt steeds moeilijker, dat rekenen! Jouw kind van 8 jaar kan nu optellen en aftrekken met getallen tot 1000.

Je achtjarige kan de tafels van 1 t/m 10 al redelijk goed uit het hoofd, die zijn inmiddels ook geautomatiseerd. Maar nu komt het; de breuken!

Je kind krijgt inzicht in breuken als halven, kwarten en derden, als in het verdelen van een taart of pizza. Hij heeft begrip voor lengtematen, maar nu ook voor de millimeters en decimeters.

Het rekenen met geld, gaat goed en hij heeft al wat begrip voor bedragen achter de komma. Verder leert hij om te gaan met niet alleen maal-, maar ook deelsommen.

Het klokkijken op een analoge klok gaat goed, hij snapt de uren en minuten. Nu leert hij ook digitaal klokkijken en over de seconden.

Met dit Breinbrekersspel leert je kind nummers rangschikken en spelenderwijs moeilijke sommen op te lossen, ook komen vormen aan bod.

(bekijk meer afbeeldingen)

Lees ook: 10x STEM speelgoed voor 7 & 8 jaar: leer wetenschap & techniek

Kind van 9 jaar – inschatting van verhoudingen

Jouw negenjarige heeft begrip voor verhoudingen, denk aan een auto op schaal, ook snelheid kan hij inschatten, en hij weet hoe 100 km/per uur ‘voelt’. Je kind begrijpt ook hoeveel iets per stuk kan kosten.

Je kind van 9 jaar kan ook klokkijken op een digitale klok, zonder problemen.

Hij kan zowaar rekenen tot 10.000 en begint met berekeningen tot zelfs 100.000. Ook begrijpt hij hoeveel een ‘miljoen’ is en weet dat dit een lang getal is met wel 6 nullen.

Hij kan zelf betalen, want hij kan rekenen met geld, ook met bedragen achter de komma.

Je kind heeft begrip voor inhoudsmaten, zelfs ook voor milliliter en deciliter, en voor gewicht; niet alleen de kilo’s, maar ook de grammen.

Verder weet hij hoe de oppervlakte en de omtrek van een rechthoek of vierkant berekend moet worden.

Zijn inzicht in breuken wordt meer en meer: buiten halven, kwarten en derden, snapt hij ook vijfden, achtsten, tienden en zesden.

Hij kan al goed maal- en deelsommen maken.

Deze Breuken-Toren ofwel equivalenten-toren is handig voor het visueel maken van de verhouding tussen breuken onderling.

Aangezien jouw negenjarige hier volop mee bezig is, zal hij graag gebruik maken van deze torentjes.

(bekijk meer afbeeldingen)

Kind van 10-11 jaar – complexe rekensommen

Op deze leeftijd gaat je kind steeds realistischer in het leven staan en neemt zijn naïviteit af.

Je kind van 10-11 jaar gaat steeds beter om met niet alleen breuken, maar ook met procenten, kommagetallen en verhoudingen.

Jouw tienjarige of elfjarige kan nu goed schatten: hij kan sommen maken van kommagetallen en deze afronden.
Ook kan hij de inhoud en oppervlakte van een object berekenen, snelheid berekenen en begrijpt geldkoersen.

Rekenen kan hij met getallen tot een miljoen en wellicht zelfs daarboven. Hij kan ook goed schalen lezen.

Voordat jouw kind actie onderneemt – op deze leeftijd – werkt hij eerst in zijn hoofd vraagstukken of problemen uit, wat leidt tot minder impulsief gedrag.

Het Osmo Pizza&Co speel je met een fysiek spel dat vervolgens op het scherm van jouw iPad (zoals deze kindvriendelijke) verschijnt.

Jouw kind – hier eigenaar van Pizza&Co – combineert fysieke spelstukken met leuke karakters op het scherm. Er moet afgerekend worden met klanten en leveranciers en winst moet geïnvesteerd worden!

Hier wordt het spel op vrolijke wijze geïntroduceerd door Osmo:

Buiten het verbeteren van zijn rekenvaardigheden, verbetert jouw kind ook zijn communicatieve vaardigheden.

Hij moet non-verbale communicatie zoals gezichts- en lichaamstaal van klanten kunnen herkennen, en zo de beste reviews scoren!

(bekijk meer afbeeldingen)

Lees ook: Meerdere iPads beheren | Tips voor je gezin

Kind van 12 tot volwassen – conceptueel en abstract denken

Verder nu, met de twaalfjarige tot de volwassen leeftijd.

Jouw kind van 12 kan steeds beter zowel abstract, als complex denken.

Problemen en sommen – ook met 6 nullen – oplossen ging al goed, maar nu kan hij omgaan met specifieke veronderstellingen.

Je kind is prima in staat alle factoren voor zichzelf af te wegen die consequenties kunnen hebben op de uitkomst. Ditzelfde proces vindt ook plaats in de wereld van cijfers en rekenen.

Na zijn twaalfde gaat hij nadenken over ongrijpbare concepten zoals waarheid en bijvoorbeeld rechtvaardigheid. Je kind snapt nu dat zijn eigen waarheid, slechts een van de mogelijke waarheden kan zijn.

Een geweldig spel voor jong en oud is Fortnite Monopoly.

Je gaat de strijd aan met tegenstanders en je vermijdt de storm om te overleven.

Het spel is geïnspireerd op de videogame Fortnite, maar er zit een ‘reken factor’ in dit spel – anders zou het geen Monopoly zijn – in plaats van Monopoly-geld verdienen spelers echter Health Points (HP).

Als je de storm niet kan vermijden, verlies je HP. Net zoals bij de videogame wint de speler die als laatste overblijft!

Vind hier nog meer mooie bordspellen beoordeeld met uitleg + video

Conclusie

Je speelt je als ouder/opvoeder natuurlijk een grote rol in de ontwikkeling van je kind; zo ook bij het leren rekenen.

Naast dat je een jong kind kan leren tellen met behulp van boekjes, liedjes en video’s, kan je kind begeleiden en helpen rekenen in alledaagse situaties.

Tel de treden bij het traplopen en bij het boodschappen doen, vraag je je kind mee te helpen en bijvoorbeeld een bepaalde hoeveelheid appels in een zak te stoppen.

Tel onderweg hardop de vrachtwagens die langskomen, of de blauwe auto’s. Speel vaak rekenspelletjes met je kind en maak het steeds wat moeilijker, je zal zien dat het veel doet!

Elk kind ontwikkeld zich echter op zijn eigen manier, dat is wel iets dat je als ouder altijd moet onthouden.

Lees ook: Je kind wil leren van jou imiteren (en hoe je ze kunt helpen opgroeien)

Altijd wat te doen voor de vakantie of regenachtige dag?

Speelkeuze heeft nu de ultieme doeboek collectie, met meer dan 60 pagina's aan leuke kleurplaten en educatieve puzzels.

Joost Nusselder, de oprichter van speelkeuze.nl is een content marketer, vader en houdt van het uitproberen van nieuw speelgoed. Hij kwam als kind al in aanraking met alles rondom spellen toen zijn moeder de Tinnen Soldaat begon in Ede. Nu maakt hij sinds 2016 samen met zijn team hulpvaardige blog artikelen om trouwe lezers te helpen bij leuke speel ideetjes.