Hoeveel tijd zitten kinderen op hun scherm? Schermtijd per dag

                door Joost Nusselder | Geupdate op:  februari 3, 2021

Elke 2 weken een handige speeltip in je mailbox?

We zullen je email adres alleen gebruiken voor deze nieuwsbrief en respecteren jouw privacy

Ik schrijf deze artikelen met veel plezier voor mijn lezers, jullie. Ik accepteer geen betaling voor het schrijven van reviews, mijn mening over producten is die van mijzelf, maar als je mijn aanbevelingen nuttig vindt en je uiteindelijk iets koopt via een van de links kan ik daar mogelijk een commissie over ontvangen. Meer informatie

Je hebt misschien gehoord dat kinderen meer tijd op een scherm doorbrengen dan dat ze buiten spelen.

Het is eigenlijk al twee keer zoveel screentime dan tijd buiten, vanaf het 7e levensjaar.

Maar hoe lang brengen kinderen daadwerkelijk op hun schermen door?

Hoeveel schermtijd per dag

Houd er rekening mee dat niet alle schermtijd noodzakelijkerwijs slecht is, omdat er ook veel educatieve inhoud is en ze nu zelfs met schermen op school moeten werken naarmate de technologie op school vordert.

Maar het gemiddelde kind, vanaf 7 jaar, brengt ongeveer 4 uur per dag op een scherm door.

Buiten spelen maakt slechts ongeveer 1,5 uur van hun dag op, ter vergelijking.

Dus hoe doet jouw kind het ten opzichte van het gemiddelde? Meer tijd, of misschien minder? En is het echt een slechte zaak?

De meeste ouders en zorgverleners zullen het erover eens zijn dat kinderen te veel tijd op apparaten doorbrengen en dat het slecht is voor hun gezondheid en hun ontwikkeling.

Ik zou graag willen dat mijn kind zijn weg op het internet kan vinden als hij iets niet weet en moet opzoeken, ik denk dat dit de toekomst is. Maar er moet een goede balans zijn die er momenteel niet is.

Hoe lang zitten kinderen van verschillende leeftijdsgroepen op hun scherm?

Schermen kunnen natuurlijk alles zijn, van de computers op school tot hun eigen schermen voor mobiele telefoons, tablets, tv, laptop, billboards voor buiten en meer.

En als je het gebruik van twee schermen als afzonderlijke tijd meetelt, kun je 20% toevoegen aan deze tijd die wordt doorgebracht omdat 4 op de 10 ouders zagen dat hun kinderen meerdere schermen tegelijk gebruikten, zoals een tv-, tablet of laptop scherm en hun telefoon.

Kinderen doen er zoveel mee, en je hebt er niet altijd zicht op. Sommige ouders ontvangen zelfs hoge rekeningen voor aankopen die hun kinderen hebben gedaan op hun device (lees hier tips over het beperken van in-app aankopen).

* Na de 5 dagen stopt het automatisch en je kunt je altijd uitschrijven

Hoeveel tijd mogen kinderen op hun scherm doorbrengen?

Nu is de grote vraag: hoe lang mogen kinderen eigenlijk op hun schermen doorbrengen?

Zelf gebruiken we steeds meer schermen. Ik heb een online bedrijf en gebruik mijn laptopscherm voor bijna alles wat ik doe in mijn werk.

Daarvoor was ik Data Scientist en werkte ik het grootste deel van de dag achter een computer.

Ik denk dat schermen zullen blijven, we zullen ze als mensen gebruiken en we blijven ze in de toekomst gebruiken.

Maar we moeten uitkijken voor de gezondheid en ontwikkeling van onze kinderen. Zo kun je meer balans vinden:

De American Academy of Pediatrics (AAP) heeft ook aanbevelingen voor verschillende leeftijdsgroepen.

Productieve schermen

Het is misschien geen populaire mening, maar ik denk dat we onze schermen nodig hebben en dat onze kinderen het beste maar kunnen leren hoe ze er goed gebruik van kunnen maken.

Ze hebben hun laptop al nodig voor huiswerkopdrachten en ze moeten ook leren hoe ze op internet kunnen navigeren om het ook in hun leven goed te gebruiken.

Ik heb dit artikel geschreven over het verdienen van schermtijd, wat ook leuk is als je tijd hebt.

Uit onderzoek blijkt dat meer dan 50% van de schermtijd wordt besteed aan hersenloze activiteiten, zonder dat ouders of zelfs vrienden eraan te pas komen, alleen video’s en sociale media bekijken.

Je kunt zeker goed internetgebruik belonen en proberen je kinderen hun schermen te laten gebruiken voor onderzoek en onderwijs en minder voor sociale media en hersenloze video’s.

En natuurlijk moet je zowel buiten als binnen spelen stimuleren met activiteiten die hun creativiteit en atletische vaardigheden stimuleren.

Het beste wat je kunt doen is echt spelen en leren stimuleren in plaats van hersenloos kijken en je kinderen naar buiten laten gaan om creatief te worden, en hun schermen te leren gebruiken voor hun verdere ontwikkeling, leren hoe ze schermen in de toekomst zullen gebruiken om echt productief in de samenleving te worden en echte sociale contacten te maken.

Ik geef zelf bijvoorbeeld af en toe een van deze Donald Ducks waar ik hier over heb geschreven, dat vinden ze ook super leuk!

Gameverslaving bij jongeren

Het valt niet te ontkennen dat videogames ontzettend populair zijn. De game-industrie blijft elk jaar dan ook flink groeien. Tegenwoordig wordt gamen zelfs beschouwd als een sport. De E-Sporters, ook wel elektronische sporters genoemd, zijn professionele gamers die meedoen aan toernooien, waar flinke geldprijzen gewonnen kunnen worden.

Het enorme succes van de computerspelindustrie komt echter met een keerzijde. Naast dat de populariteit van videospellen blijft groeien, zijn er ook steeds meer mensen die te kampen hebben met een gameverslaving. Omdat er wetenschappelijk nog weinig onderzoek is gedaan naar deze verslaving, wordt ze niet altijd serieus genomen. Toch kan een gameverslaving verstrekkende gevolgen hebben, vooral aangezien de verslaving veel jongeren treft.

Het is goed om eerst wat achtergrond informatie rondom gamen te vertellen om een beter begrip te hebben van het ontstaan van verslaving. Zoals je weet promoten we op onze site altijd een verantwoordelijk game-gebruik, zoals spellen in verschillende leeftijds categorieën en ons blog. We vinden het belangrijk om verantwoord gamen te promoten.

verantwoord gamen

1. Het ontstaan van videogames

De ontwikkeling van de videogames begon rond de jaren 50. De spelletjes, die destijds door computerwetenschappers werden ontworpen, waren echter niet bestemd voor de massa. Een van de eerste videospellen die wel voor het grote publiek werd ontwikkeld, was Pong. Het in 1972 ontwikkelde spel behoort tot de eerste generatie computerspellen (1972-1080) die thuis gamen begon bij de eerste gameboy

gespeeld konden worden. Het succes van het spel zorgde voor een opmars in de ontwikkeling van videogames. Na deze generatie volgden er nog zeven generaties spelcomputers. Zo werd Super Mario in de jaren 80 ontwikkeld en ontstonden niet veel later de eerste handheld devices. Een van de eerste handzame spelcomputers was de welbekende Game Boy.

Na de ontwikkeling van handheld devices en gameconsoles ging het snel met de groei van de game-industrie. De videogames groeiden uit tot grafische hoogstandjes en het werd mogelijk om online te spelen. Online Multiplayer games werden dan ook snel mateloos populair. Het huidige tijdperk, ook wel de achtste generatie genoemd, wordt gekenmerkt door de ruime keuze aan speelmogelijkheden. Naast het spelen met een gameconsole, zoals een Xbox of Playstation, zijn er door de opkomst van smartphones en tablets nog meer mogelijkheden ontstaan om te gamen. Wereldwijd zijn er dan ook meer gamers dan ooit tevoren.

2. Welke speelmogelijkheden zijn er tegenwoordig

We onderscheiden drie manieren waarop games gespeeld kunnen worden:

Altijd op zoek naar iets leuks om te doen?

Onze collectie kleur- puzzel- & doeboeken zal je kind zeker leuk vinden. 38 pagina's met leuke en educatieve printables die je kunt downloaden en printen zo vaak je wilt!

 

Draagbare spelcomputer (handheld device): Met draagbare of handzame spelcomputers worden apparaten bedoeld die het mogelijk maken overal te gamen. Waren voorheen vooral de Nintendo DS en de Game Boy voorbeelden van handheld devices, tegenwoordig kunnen ook smartphones dienen als draagbare spelcomputers. Het aantal gamers dat via de mobiele telefoon speelt, is de laatste jaren flink gegroeid.

Pc gaming: Videogames zijn grafische hoogstandjes die vaak het best to hun recht komen op een (gaming) pc. Veel online multiplayer games worden dan ook op een pc gespeeld. De computer heeft tevens als voordeel dat hij naast het gamen ook voor andere zaken kan worden gebruikt.

Console gaming: Met console gaming wordt gamen via de Xbox, Wii of Playstation bedoeld. De spelcomputer is specifiek gericht op het spelen van videogames. Door het apparaat aan de televisie te koppelen kan op een groot scherm gespeeld worden. Een console maakt het dan ook makkelijk om samen met vrienden te spelen. Vermoedelijk door de komst van smartphones en tablets, is de populariteit van de console echter aan het teruglopen.

3. Genres van gaming

De groei van de videogame-industrie heeft ook gezorgd voor een uitgebreid aanbod aan genres. Spelen meiden over het algemeen het liefst (puzzel) games op hun mobiel – zoals Candy Crush – bij jongens blijken actie en role-playing de populairste genres te zijn.

Verdere populaire genres die terug te vinden zijn in videogames zijn onder andere:

3.1 Multiplayer Online Role-Playing Games (MMORPG)

Een van de meest populaire genres is wel de Multiplayer Online Role Playing Game. Deze online games zorgen ervoor dat spelers via het internet met elkaar kunnen communiceren. Het spel vindt meestal plaats in een fantasiewereld, waarin de spelers zelf een avatar kunnen creëren. Voor fervente gamers is dit genre populair, omdat het spel geen einde kent. Jouw personage kan zich ontwikkelen en daardoor steeds verder – of ‘hoger op de ladder’ – komen. Wil je een betere status bereiken dan is het belangrijk dat je zoveel mogelijk blijft spelen. Ook de sociale interactie met medespelers zorgt ervoor dat gamers dit spel urenlang achter elkaar kunnen blijven spelen.

De kenmerken van dit specifieke gamegenre maken het een aantrekkelijk spel voor (verslavingsgevoelige) jongeren. Spelers van MMORPG besteden gemiddeld dan ook flink meer tijd aan gamen, dan jongeren die dit offline doen. We komen hier later nog op terug.

4. Wat maakt gamen zo populair?

Zo’n 70% van de jongeren speelt weleens een videogame. Wereldwijd zijn er dan ook bijna 2 miljard gamers. Waarom spelen we zo graag videogames? En wat maakt het gamen onder jongeren zo populair?

Vermaak: Het plezier dat jongeren beleven aan gamen is een van de belangrijkste reden om de aantrekkingskracht van videogames te verklaren. Sommige jongeren genieten van het spelen van videogames, omdat ze daarmee kunnen ontsnappen aan het dagelijks leven. Anderen halen weer hun spelplezier uit de grafische hoogstandjes van een game, de connectie met andere spelers of de identificatie met het gamepersonage.

Competentie: Games zitten vol met uitdagingen; obstakels die je moet overwinnen om weer een level verder te komen. Wanneer de obstakels overwonnen worden, of de raadsels worden opgelost, dan geeft dit de speler vaak een goed – en competent – gevoel. Jongeren willen graag worden uitgedaagd. De beste videogames worden dan ook steeds een stapje moeilijker naarmate je in een hoger level komt. Hoe meer kennis en vaardigheid je opbouwt, hoe succesvoller je wordt in het spel.

achievements maken het verslavend

Connectie: Verbondenheid is een menselijke behoefte. Vooral voor jongeren is het belangrijk te weten dat ze ‘ertoe doen’. De behoefte aan deze connectie met anderen kan gevonden worden in het spelen van (online) games. Uit onderzoek is gebleken dat jongeren videogames gebruiken om vriendschappen te sluiten. Ook de personages in een spel zelf kunnen de speler het idee van verbinding geven. Spelen ze samen met vrienden uit de buurt, of van school, dan wordt die vriendschapsband door het gamen vaak versterkt. Een deel van de online gamers maakt dan ook gebruik van een spraakverbinding tijdens het spelen. Hierdoor staan ze rechtstreeks in contact met hun medespelers, wat de connectie alleen maar versterkt.

Autonomie: Autonomie is het recht om zelf beslissingen te nemen. De ontwikkeling hiervan is vooral voor tieners een belangrijk punt. Het spelen van videogames draagt bij aan het gevoel van autonomie voor jongeren. De verschillende soorten games zorgen ervoor dat er altijd wel een stijl is die past bij de voorkeur van het kind. Het gevoel van autonomie wordt ook nog eens versterkt door de mogelijkheid om binnenin een game zelf keuzes te maken en de eigen richting te kiezen.

5. Wanneer is er sprake van een gameverslaving?

gameverslaving volgens de world health organizationEind 2017 werden er door het WHO (World Health Organisation) plannen gemaakt om een gameverslaving officieel als ziekte te erkennen. Tot op heden is dit nog niet gebeurd, mede omdat het lastig blijkt precies te diagnosticeren wanneer iemand een gameverslaving heeft. De term ‘compulsief gamen’ wordt in dit geval vaak gebruikt, om aan te duiden dat iemand zoveel gamet, dat andere aspecten uit zijn/haar leven verwaarloosd worden.

5.1 Verslaving

Een verslaving wordt over het algemeen gekenmerkt door een bepaalde afhankelijkheid. Het gelukshormoon, ook bekend als dopamine, speelt hierbij een belangrijke rol. Er zijn verschillende soorten verslavingen; zo kun je verslaafd zijn aan een bepaald middel, maar ook aan een bepaalde handeling of gewoonte. Wanneer de afhankelijkheid van een middel of gewoonte ervoor zorgt dat je niet meer normaal kunt functioneren in zowel je sociale leven als (bijvoorbeeld) op school, dan spreken we van een verslaving.

5.2 Gameverslaving

Jongeren die veel uur per dag besteden aan het spelen van videogames, zijn niet per definitie verslaafd. Het is dan ook moeilijk een gameverslaving te definiëren. Wanneer verandert gamen van een ‘hobby waar veel tijd aan wordt besteed’ in een ‘verslaving’?

  1. In de eerste plannen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) werd een gameverslaving vastgesteld wanneer:
  2. De speler aanhoudend videogames speelt
  3. De controle, die de speler op het gamen heeft, afneemt
  4. Gamen de prioriteit krijgt boven andere interesses
  5. Men door blijft gaan met gamen, ook wanneer het overduidelijk negatieve gevolgen heeft
  6. De gameverslaving ernstige beperkingen veroorzaakt op persoonlijke en professionele gebieden
  7. De symptomen ten minste 12 maanden lang aanhouden

Kinderen kunnen zonder problemen urenlang gamen. Er is dan nog geen sprake van een verslaving. Is het niet mogelijk om te stoppen met gamen en wordt het dagelijkse leven erdoor beïnvloedt, dan is er meer aan de hand. Er ontstaat dan een bepaalde ‘afhankelijkheid’ van het gamen; iets dat we bij algemene verslavingen terugzien. We spreken dan ook van een gameverslaving wanneer het spelen van videogames tot problemen leidt. Bij jongeren kan dit duidelijk worden wanneer schoolresultaten achteruitgaan en het sociaal leven beïnvloed wordt. Wanneer een kind heftig reageert op momenten dat het niet kan gamen, wordt het tijd om (als ouder) actie te ondernemen.

6. Wat zijn de oorzaken van een gameverslaving?

Er zijn 5 oorzaken voor een gameverslaving aan te wijzen:

  1. Escapisme: Het gamen mag dan een ‘vlucht’ zijn naar een virtuele wereld, het kan ook een reden zijn om problemen te vermijden. Het dwangmatig spelen van videogames kan dan een manier worden om negatieve gevoelens te vermijden. De wereld van het spel kan de toevlucht worden voor jongeren die de werkelijkheid proberen te ontlopen.
  2. Hormonen: Het spelen van videogames beïnvloedt de aanmaak van dopamine, endorfine en adrenaline. Deze hormonen zorgen ervoor dat de speler tijdens het gamen een ‘goed gevoel’ krijgt. Ze kunnen dan ook een verslavende werking hebben. Bij overmatig gamen kan de speler al snel afhankelijk worden van deze hormonen. Door het ‘goede gevoel’ te blijven behouden, moet hij/zij steeds langer blijven gamen. Deze afhankelijkheid is iets dat we terugzien bij verslavingen in het algemeen.
  3. Beloningssysteem: Ook de kenmerken van de videogames kunnen invloed hebben op het ontstaan van een gameverslaving. Veel games werken door middel van een beloningssysteem, waardoor de gamer aangemoedigd wordt te blijven spelen.
  4. MMORPG (Massively Multiplayer Online Role-Playing Games): Dit genre videospellen wordt als een van de meest verslavende games bestempeld. Al eerder in dit artikel is beschreven dat deze online games geen einde kennen. De speler kan eindeloos blijven gamen en zijn/haar personage kan zich steeds verder ontwikkelen. Online games zijn verslavender dan offline spellen. Veel gameverslaafden spelen dan ook MMORPG. Deze games hebben kenmerken die verslavingsgedrag kunnen stimuleren. De speler kan opgaan in de virtuele wereld, waarin de avatar die gecreëerd wordt als het ware dient als een ‘alter ego’. Mede door de sociale interactie met andere online spelers, kan de echte wereld al snel vergeten worden.
  5. Aanleg: Het wil niet zeggen dat jongeren die regelmatig vluchten in de virtuele wereld van de videogame, ook meteen verslaafd raken. Of gamen verslavend is of niet, is vaak ook afhankelijk van de speler zelf. Er zijn jongeren die meer aanleg hebben voor verslavingen dan anderen. Zelfs een thuissituatie kan een aandeel hebben in het veroorzaken van een gameverslaving.

6.1 Risicogroep: de kinderen met een aanleg

Karakter en aanleg zijn zeker van invloed op het ontstaan van een (game)verslaving. Het ‘vluchten’ in een virtuele wereld heeft vaak een onderliggende oorzaak. Wie behoren tot deze risicogroep? En welke karaktereigenschappen hebben jongeren met een zogenoemde ‘aanleg voor verslaving’?

  1. Een gameverslaving komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Eén op de tien puberjongens is dan ook verslaafd aan gamen. Jongens zijn over het algemeen gevoeliger voor beloningen en/of het behalen van prestaties. Dit zijn kenmerken die we terugvinden bij veel videogames.
  2. In de puberteit zijn jongeren extra kwetsbaar. Wanneer ze moeite hebben sociale contacten te leggen kan gamen hun een ‘uitvlucht’ bieden. Het gamen zorgt er echter vaak voor dat ze meer geïsoleerd raken; het is dus een vicieuze cirkel.
  3. Kinderen met een concentratiestoornis lopen meer risico op het ontwikkelen van een gameverslaving. Games zijn namelijk zodanig ontworpen dat ze de aandacht van de speler goed vast kunnen houden. Tot deze risicogroep behoren onder andere kinderen met ADHD.
  4. Jongeren met autisme voelen zich (over het algemeen) sneller aangetrokken tot technologie en zijn dan ook gevoeliger voor een gameverslaving.
  5. Een laag zelfvertrouwen, onzekerheid en eenzaamheid kunnen allemaal bijdragen aan de behoeften een uitvlucht te zoeken in de virtuele wereld van de videogame.

7. Wat zijn de gevolgen van verslaving?

Een gameverslaving kan zich op verschillende manieren uiten. Het langdurig gamen kan zowel psychische als lichamelijke gevolgen hebben.

7.1 Psychische gevolgen

De eerdergenoemde hormonen kunnen een verslavend effect hebben. Jongeren moeten steeds ‘meer’ spelen om hetzelfde goede gevoel te ervaren. Wanneer ze stoppen met gamen neemt de concentratie hormonen af en kan de gamer zich heel slecht gaan voelen. Dit zijn vaak de eerste signalen van een gameverslaving.

Andere (mogelijke) psychische gevolgen van een gameverslaving zijn:

  1. Verlies van interesse in school en het behalen van goede resultaten
  2. Angstige gevoelens wanneer je niet aan het gamen bent
  3. Agressie wanneer de toegang tot het spelen wordt ontzegd/ontnomen
  4. Een goed gevoel tijdens het spelen zelf
  5. Geen plezier meer in andere activiteiten
  6. Gebrek aan perceptie van tijd: vergeten hoeveel uren er verstreken zijn sinds de start van het gamen
  7. Schuldgevoel wanneer het niet lukt een bepaald doel te behalen
  8. Liegen over het aantal uren dat gespeeld wordt

7.2 Fysieke gevolgen

Een gameverslaving kan ook invloed uitoefenen op je fysieke gezondheid. Het veroorzaakt bijvoorbeeld:

  1. Slaapproblemen
  2. Hoofdpijn
  3. Slechte eetgewoonten; soms zelfs vergeten om te eten
  4. Rugpijn
  5. Gewichtstoename door gebrek aan beweging
  6. Verminderde hygiëne

8. Wat kun je doen om een gameverslaving te behandelen?

De gevolgen van een gameverslaving maken duidelijk dat deze ‘stoornis’ niet onderschat moet worden. Jongeren die bereid zijn sociale contacten, of schoolwerk, te laten vallen voor het gamen, hebben zeker baat bij professionele hulp. Vanwege gebrek aan onderzoek naar een effectieve behandeling voor gameverslaving, is er geen eenduidige oplossing voor dit probleem. Het is belangrijk de onderliggende oorzaken van de verslaving te achterhalen, aangezien aanleg en karakter een belangrijke rol spelen.

Cognitieve gedragstherapie lijkt tot dusver de meest toegepaste therapie bij het behandelen van een gameverslaving. Hierbij worden ook de patronen bekeken die het gedrag in stand houden, waardoor er meer inzicht in het algehele probleem ontstaat. Jongeren krijgen handvaten aangereikt om op een andere manier met bepaalde gevoelens om te gaan dan te ‘vluchten’ in de virtuele wereld.

* Na de 5 dagen stopt het automatisch en je kunt je altijd uitschrijven

Altijd op zoek naar iets leuks om te doen?

Onze collectie kleur- puzzel- & doeboeken zal je kind zeker leuk vinden. 38 pagina's met leuke en educatieve printables die je kunt downloaden en printen zo vaak je wilt!

 
Joost Nusselder, de oprichter van speelkeuze.nl is een content marketer, vader en houdt van het uitproberen van nieuw speelgoed. Hij kwam als kind al in aanraking met alles rondom spellen toen zijn moeder de Tinnen Soldaat begon in Ede. Nu maakt hij sinds 2016 samen met zijn team hulpvaardige blog artikelen om trouwe lezers te helpen bij leuke speel ideetjes.