Hoe leren kinderen samen spelen en socialiseren?

door Joost Nusselder | Geupdate op:  april 25, 2021

Elke maand een speelthema in je mailbox?

Leuke speeltips, doeboekjes en meer met als eerste mail onze gratis mini-gids "educatief speelgoed"

We zullen je email adres alleen gebruiken voor deze nieuwsbrief en respecteren jouw privacy

Ik schrijf deze artikelen met veel plezier voor mijn lezers, jullie. Ik accepteer geen betaling voor het schrijven van reviews, mijn mening over producten is die van mijzelf, maar als je mijn aanbevelingen nuttig vindt en je uiteindelijk iets koopt via een van de links kan ik daar mogelijk een commissie over ontvangen. Meer informatie

Altijd wat te doen voor de vakantie of regenachtige dag?

Speelkeuze heeft nu de ultieme doeboek collectie, met meer dan 60 pagina's aan leuke kleurplaten en educatieve puzzels.

Samen spelen en socialiseren is een belangrijk deel van de (sociaal-emotionele) ontwikkeling van een kind.

Samenspelen is echter iets wat vaak niet vanzelf gaat en dus aangeleerd moet worden. Naarmate een kind ouder wordt, zal samen spelen steeds vanzelfsprekender worden.

Rond 3 jaar gaan kinderen samen spelen. Samenspelen zal bijvoorbeeld helpen bij het empathisch vermogen en leren samen te delen. Teamsport is ook belangrijk voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. Samen spelen kun je stimuleren met spelletjes en als ouder kun je zelf het juiste voorbeeld geven en situaties voor samenspel creëren.

Samenspelen en socialiseren stimuleren

In dit artikel leg ik je graag alles uit over samen spelen en socialiseren.

Waarom is het goed en zo belangrijk voor een kind? Hoe ontwikkelt het samenspelen zich over de jaren en wat voor rol speelt teamsport in deze ontwikkeling? Wat zijn leuke voorbeelden van spelletjes om samen spelen te stimuleren?

Als laatste geef ik je graag nog een paar algemene tips om als ouder samen spelen te stimuleren.

Waarom is samen spelen en socialiseren goed?

In de samenleving waarin we leven, zijn sociaal zijn en samen kunnen werken erg handige eigenschappen. We zullen immers altijd te maken krijgen met andere mensen.

Om als volwassene sociaal goed onderlegd te zijn, is het van belang om van kleins af aan op de juiste manier betrokken te worden in het contact met andere mensen.

Van samen spelen en socialiseren leren kinderen een heleboel:

  1. Dat het leuk en fijn is om vriendjes en vriendinnetjes te hebben
  2. Zich inleven in andere kinderen (empathisch vermogen)
  3. Speelgoed te delen en op je beurt wachten
  4. Rekening houden met andere kinderen
  5. Onenigheden oplossen door te praten in plaats van fysiek geweld
  6. Samenwerken en samen delen

Ook bevordert samenspelen de taal- en denkontwikkeling. Verder ontwikkelt een kind door samen te spelen humor en fantasie.

Om te kunnen samenwerken, zijn verschillende vaardigheden nodig, namelijk sociaal inzicht (kinderen moeten zich kunnen inleven in een ander en redeneren vanuit zichzelf), kunnen luisteren, (eerlijk) delen en wachten op je beurt.

Lees ook: Dreumes speelt veel alleen | Dit is wat je moet weten als ouder

Wat zijn de mijlpalen van baby tot kleuter?

Weet wel dat samen spelen en socialiseren dingen zijn die kinderen moeten leren, want het gaat meestal niet vanzelf.

Naarmate een kind ouder wordt, zal het steeds beter in staat zijn om samen met andere kinderen te spelen en om te socialiseren.

1-1,5 jaar: (eenvoudig) samenspelen

In de periode 1- 1,5 jaar kunnen kinderen zich echter nog niet goed inleven in een ander kind. In deze fase speelt een kind daarom nog niet echt samen , al wordt er steeds meer contact gezocht met andere kids.

Je kindje speelt naast andere kinderen, waarbij ieder gefocust is op zijn eigen spel.

2-3 jaar: meer contact

x
Toy reviews & comparisons

In deze leeftijdsfase neemt het contact met andere kinderen toe, al kan een kind nog niet echt goed samenspelen.

Omdat in de leeftijdsfase 2-3 jaar het contact met andere steeds meer toeneemt, zullen er ook wat conflictjes ontstaan over samen spelen en delen of op de beurt wachten.

Lees meer hierover: Peuter speelt liefst alleen, niet met leeftijdsgenootjes

3-4 jaar: echt met elkaar samenspelen

Tussen de 3 en 4 jaar gaan kinderen begrijpen dat een ander kind ook gevoelens en wensen heeft. Op dit moment gaat met twee andere kinderen samen spelen beter dan met meer kids tegelijk.

De eerste vriendschappen zullen ontstaan en een kind is in staat om groepsregels te accepteren.

In deze fase komt ook rollenspel op gang. In dit geval gebruiken ze dus hetzelfde speelgoed, kunnen ze al een beetje rekening met elkaar houden en kunnen ze met elkaar interacteren.

Vanaf 4 jaar: rekening houden en rollenspel

Vanaf 4 jaar leren kinderen goed rekening met elkaar te houden. Door middel van rollenspellen wordt de fantasie bevorderd en leren kinderen spelenderwijs met de werkelijkheid om te gaan.

Naarmate kids groeien, kunnen ze steeds beter rollen verdelen en zullen ze onderling regels met elkaar afspreken. Kinderen hebben elkaar nu ook echt nodig bij het spel.

Hoe belangrijk is teamsport?

Spel en beweging kunnen positieve gevolgen hebben op de leerprestaties van kinderen. Door te sporten, krijgen de hersenen namelijk meer zuurstof.

Via deze en andere processen in de hersenen kan sport de concentratie verhogen. Maar (team)sport kan daarnaast ook van invloed zijn op de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Een positief klimaat bij teamsport, waarbij er aandacht is voor sociale interactie en teamwork, kan een goede invloed hebben op de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Sport helpt kinderen bij socialisatie, maar ook natuurlijk bij het leren van vaardigheden, het maken van vrienden en bij het communiceren. Op ze manier worden de emotionele- en sociale vaardigheden van leerlingen vergroot.

Echter hangt de uitwerking van sport op de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen af van het klimaat waarin sportieve activiteiten plaatsvinden. Er moeten natuurlijk wel positieve interacties tussen kinderen zijn.

Voorbeelden van spelletjes om samen spelen te stimuleren?

Tot het tweede levensjaar is een kind vooral op zichzelf gericht en peuters spelen dan ook niet meer elkaar, maar naast elkaar.

Vanaf 2 jaar krijgt een peuter al meer interesse in anderen, maar nog steeds vanuit het eigen perspectief.

Tot het tweede jaar is het belangrijk om voor een gevarieerd aanbod spelmateriaal te zorgen. Creëer speelhoekjes waar peuters samen of apart kunnen spelen.

Vanaf drie jaar laat je kinderen samen bijvoorbeeld memory, verstoppertje, of tikkertje spelen, of samen koekjes bakken.

Vanaf vier jaar kunnen kinderen politie en boef, schooltje of andere rolspelletjes spelen.

Vanaf de leeftijd van ongeveer 3 jaar kun je een kind spelletjes laten spelen met (eenvoudige) regels. Op deze manier leren kinderen zich aan de regels te houden, rekening te houden met anderen, op de beurt te wachten en om te gaan met winnen en verliezen.

Het is daarnaast van belang om voor spelmateriaal te zorgen met meerdere ‘onderdelen’: bijvoorbeeld verschillende ruimtes in een poppenhuis of meerdere autootjes in de autobaan.

Vanaf vier jaar kiezen kinderen bewust voor spelletjes waarbij het anderen nodig hebben, omdat ze begrijpen dat je verder komt door samen te spelen.

Dit zal niet zonder conflicten gaan, maar dat is niet erg omdat het de sociale vaardigheden alleen maar kan aanscherpen.

Meer weten: Wat is educatief speelgoed voor kinderen | let op deze 5 dingen

Hoe stimuleer je samenspelen?

Als ouder zijn er een aantal algemene dingen die je kunt doen om samenspel en socialisatie te stimuleren:

Bij het benoemen van gevoelens, kun je bijvoorbeeld zeggen: “Je vriendje huilt omdat hij zijn autootje kwijt is”. Zo kan een kind leren zich in te leven in de gevoelens van anderen.

Laat zien hoe jij met andere mensen omgaat en geef zelf altijd het goede voorbeeld. Kom zelf ook met suggesties (“mama wil nu met de poppen spelen”) zo leert je kind dat het soms anderen kan volgen en hij/zij dus niet altijd alles bepaalt.

De peuterspeelzaal is een prima manier om je kind in contact te brengen met verschillende kinderen.

Situaties voor samenspel creëer je door een bordspel te gebruiken of een gezamenlijke opdracht te bedenken. Duidelijke regels zijn essentieel.

Leg je kind uit dat hij niet zomaar alles mag pakken. Hij mag een ander kind vragen of het met zijn of haar speelgoed mag spelen, maar als dit kindje ‘nee’ zegt, moet jouw kind dat kunnen accepteren.

Lees ook: Help! Mijn peuter speelt niet op peuterspeelzaal!

Altijd wat te doen voor de vakantie of regenachtige dag?

Speelkeuze heeft nu de ultieme doeboek collectie, met meer dan 60 pagina's aan leuke kleurplaten en educatieve puzzels.

Joost Nusselder, de oprichter van speelkeuze.nl is een content marketer, vader en houdt van het uitproberen van nieuw speelgoed. Hij kwam als kind al in aanraking met alles rondom spellen toen zijn moeder de Tinnen Soldaat begon in Ede. Nu maakt hij sinds 2016 samen met zijn team hulpvaardige blog artikelen om trouwe lezers te helpen bij leuke speel ideetjes.